De Hofnar

"in de grap ligt de wijsheid verborgen"
download folder

Inleiding

Een hofnar was in vroeger tijden een persoon die een speciale positie had aan het hof van een hooggeplaatst persoon. Hij of zij was een wezen dat zich opmerkingen of handelingen kon veroorloven die door niemand anders aan het hof gemaakt konden worden. Door de speciale positie konden opmerkingen, suggesties en handelingen plaatsvinden die buiten de dagelijkse orde en normen vielen. De wereld werd op zijn kop gezet. Vaak kon een hofnar meer bereiken dan alle raadgevers van de koning tezamen. Door het uitzonderlijk gedrag van de Hofnar werd hij of zij vaak als een dwaas beschouwd en behandeld. Hier lijkt echter bij uitstek van toepassing het spreekwoord:

'Een dwaas kan meer vragen dan 10 wijzen kunnen beantwoorden'

De Hofnar is in de loop van de tijd verdwenen aan de hoven. Bovendien werd de macht van de hoven overgenomen door bedrijven en publiekrechtelijke instellingen zoals provinciebesturen. Het onderwijs, dat eerst onder toezicht van de vorst of de kerk stond, werd ook geprivatiseerd. De opmerkingen en inzichten die de Hofnar hierover kon uiten en de speelse manier waarop de Hofnar dingen kon veranderen, verdwenen hiermee. Wel hielden de wijze raadgevers hun positie. Zij noemen zich tegenwoordig organisatie-deskundigen.

Met het opnieuw leven inblazen van het beroep of de roeping van de Hofnar in onze tegenwoordige tijd willen we de genoemde kwaliteiten als een andere, speelse benaderingswijze, creativiteit en een onafhankelijke, ongedwongen houding bevorderen. Hierbij staat het welzijn van mensen, in alle facetten, centraal.

Doelstelling / missie

De doelstelling van het Hofnar-project is om met het aanstellen van een hofnar binnen profit en non-profit organisaties de kwaliteit van deze organisaties te verbeteren. Door het inzetten van de specifieke hofnar-kwaliteiten willen we het vernieuwen en verruimen van de kijk op werkwijze en organisatiestructuur stimuleren. Voor de hofnar staan welzijn (zowel van werknemers als van de organisatie) en het ontwikkelen van een prettige, zinvolle en zingevende werksfeer eentraal. De hofnar neemt daarbij als uitgangspunt de innerlijke drijfveer van mensen en zoekt tevens naar de kerngedachte die de organisatie als geheel inspireert. Overtuigingen, processen en gewoontes die op een onzichtbare manier hun werking binnen de organisatie hebben worden naar de oppervlakte gebracht en zichtbaar gemaakt.

Eigenheid

Uniek aan een hofnar-project is dat het welzijn centraal staat en niet een verhoging van produktie of efficiëntie, hoewel dit laatste wel als een positief neveneffect van het optreden van de hofnar kan worden beschouwd. De eigenheid van de hofnar ligt daarnaast in het aandragen van creatieve oplossingen en methoden, op een speelse en niet-dwingende manier. De hofnar reikt keuzemogelijkheden en nieuwe gezichtspunten aan: zó kan het ook!

Overtuiging

De mens doet zijn/haar werk op een optimale manier wanneer hij/zij het uit een innerlijke drijfveer doet, wanneer innerlijke drijfveer en uiterlijke handeling overeenstemmen. Door een bepaalde structurering van een organisatie is het mogelijk dat dit principe niet bij alle werknemers even goed uit de verf komt; daar is de hofnar op zijn plaats om dingen te verduidelijken en keuzes aan te dragen.
Een zinvolle en zingevende werkomgeving is belangrijk voor iedere werknemer. Iedereen zou het gevoel moeten hebben zijn/haar steentje bij te dragen aan de organisatie. Van de directeur tot en met de schoonmaker zou een ieder zowel van zichzelf als van de ander de overtuiging moeten hebben dat de organisatie zonder zijn eigen specifieke inbreng minder goed zou lopen.

Gedrag/handelen

De hofnar wordt ondersteund door en krijgt informatie van een lokaal team van werknemers uit de organisatie. In dit team zijn verschillende lagen uit de organisatie vertegenwoordigd. Zo verkrijgt de hofnar specifieke kennis die ingezet kan worden bij zijn/haar activiteiten.

De hofnar
o voert gesprekken
o geeft creatieve trainingen
o geeft adviezen
o brengt verbindingen aan binnen de organisatie door verschillende horizontale en verticale lagen heen
o stelt zich zowel participerend als objectief op, afhankelijk van de situatie
o én brengt een vreugdevol moment

Tijdens het project is de hofnar alert op àlle werknemers ongeacht hun plaats tussen de basis en de top.
Vóór de start van een hofnar-project wordt een plan gemaakt, waarin helder wordt gemaakt:
o wat is de specifieke vraag van de organisatie aan de hofnar?
o hoe lang duurt het project?
o welke methoden zal de hofnar gebruiken?
o hoe wordt het project afgerond? (met een eindbespreking, verslag etc.)

Capaciteiten/vaardigheden

Een hofnar staat niet op zichzelf maar maakt deel uit van het hofnar-, dat uit meerdere mensen bestaat. Deze mensen hebben ieder hun eigen specifieke vaardigheden. Tijdens een project kan een bedrijf daarom van hofnar wisselen; in overleg wordt besloten welke hofnar waar en wanneer wordt ingezet.

Gezien vanuit het ideale hofnar- profiel zijn de volgende aandachtspunten voor een hofnar van belang:
o intuïtie voor menselijke gevoelens en gedrag
o invoelingsvermogen om het karakter van de organisatie snel te leren kennen
o beschikking over een groot scala aan creatieve technieken; dit scala wordt getoetst en telkens uitgebreid
o zowel kunnen participeren als kunnen waarnemen vanaf een afstand
o werken met een lokaal team van werknemers uit de organisatie
o op een zinvolle manier gebruik maken van de hofnar-rol (door middel van verrassingseffecten e.d.)
o het innemen van een onafhankelijke positie
o een gedegen en unieke opleiding vanuit het hofnar-
o het vertrouwelijk omgaan met informatie uit de organisatie

Waar/wanneer

In overleg met de organisatie wordt vastgesteld op welke plek de hofnar precies werkzaam zal zijn. De looptijd van een project is variabel en wordt vastgesteld in overleg tussen de organisatie en het hofnar-.

Financiering

In principe werken we op uurbasis, waarbij het hofnar-gilde uitgaat van een tarief van 70 euro per uur (ter dekking van het salaris van de hofnar, overheadkosten en gedeeltelijke dekking van de kosten van de hofnar-opleiding). Op dit moment bevinden we ons in de opstartfase en zijn nog op zoek naar proeftrajecten. De prijs van een proeftraject wordt in overleg met de opdrachtgever bepaald, de kosten van het project worden gedragen door opdrachtgever en hofnar-gilde samen.

Effecten van een hofnar-project

Op de 'binnenkant' van het individu
De hofnar brengt voor het individu zijn/haar binnenkant meer naar buiten. Vragen als: wat drijft mij, wat maakt mijn werk zinvol, worden op een niet-dwingende manier, verhelderend zonder confronterend te zijn, behandeld en in de context van de werkplek geplaatst. De werkwijze wordt als minder vanzelfsprekend en als onderwerp van mogelijke vernieuwing gezien.

Op de 'buitenkant' van het individu
Het individu voelt zich meer op zijn/haar plaats en zal daardoor bijdragen aan een prettige werksfeer en een efficiënte, maar ongedwongen werkwijze.

Op de 'binnenkant' van de organisatie
De hofnar zal pogen de onzichtbare processen in de organisatie zichtbaar te maken. Er zal daardoor meer helderheid ontstaan. Een verfrissende confrontatie met de kernopdracht of kerngedachte geeft de organisatie weer nieuwe zin en sterkere drijfveren. Een mogelijk andere kijk op werkwijze en organisatiestruetuur zorgt voor positieve vernieuwing binnen de organisatie.

Op de 'buitenkant' van de organisatie
Meer contact tussen de horizontale en verticale 'lagen' binnen de organisatie. Een verbeterde uitstraling van werknemers en organisatie naar buiten toe.

Het Hofnarfonds

U kunt dit project financieel steunen middels een donatie aan het hofnarfonds.
Meer weten? mail hofnar@wereldgift.nl